PlayStation 2: Tarihin En Çok Satan Konsolunun Hikâyesi

Bir konsolun "tüm zamanların en çok satanı" unvanını 24 yıl boyunca kimseye kaptırmaması nadir rastlanan bir başarıdır. PlayStation 2, 2000 yılında piyasaya sürüldüğünde kimse onun bu kadar uzun ömürlü olacağını tahmin edemezdi; ama DVD oynatma özelliği, geriye dönük uyumluluğu ve devasa oyun kütüphanesiyle kısa sürede evlerin salonlarına yerleşti. Üretimi 2013'te sona erdiğinde arkasında 155 milyonun üzerinde satılmış konsol ve bir kuşağın oyun anılarını bırakmıştı.

PlayStation 2 Ne Zaman Çıktı ve Neden Devrim Yarattı?

Sony, PlayStation 2'yi ilk olarak 4 Mart 2000'de Japonya'da satışa sundu. Kuzey Amerika'daki lansman 26 Ekim 2000'de, Avrupa'daki çıkış ise 24 Kasım 2000'de gerçekleşti. Konsol o dönem için akıl almaz bir talep gördü; Japonya'daki ilk parti dakikalar içinde tükendi.

PS2'yi devrimci yapan tek şey oyun performansı değildi. Sony, konsolu aynı zamanda bir DVD oynatıcı olarak da tasarlamıştı ve bu, dönemin ayrı bir DVD player'ından çok daha uygun fiyatlıydı. Üstüne PlayStation 1 oyunlarıyla geriye dönük uyumluluk sunuyordu, yani kullanıcılar eski oyun kütüphanelerini çöpe atmak zorunda kalmadan yeni nesle geçebiliyordu. Bu iki karar, PS2'nin sadece oyuncular değil, sıradan ev kullanıcıları için de "almaya değer" bir cihaz olmasını sağladı.

Orijinal "fat" model PlayStation 2 ve DualShock 2 kontrolcüsü. (Fotoğraf: Evan-Amos, Kamu Malı, Wikimedia Commons)

Teknik Özellikler: PS2'nin Donanımı

Emotion Engine ve Bellek

PS2'nin kalbinde, Sony ve Toshiba'nın birlikte geliştirdiği "Emotion Engine" işlemcisi vardı. Bu özel MIPS tabanlı çip, yaklaşık 294-295 MHz hızında çalışıyor ve dönemine göre etkileyici bir vektör işleme gücü sunuyordu. Sistem, 32 MB Rambus RDRAM bellekle destekleniyordu — o yıllar için ciddi bir bant genişliği anlamına geliyordu. Grafik tarafında ise "Graphics Synthesizer" adlı ayrı bir çip görev yapıyor, üzerindeki 4 MB'lık gömülü VRAM sayesinde yüksek dolgu hızına ulaşabiliyordu.

DVD Devrimi ve Geriye Dönük Uyumluluk

Optik sürücü tarafında PS2, DVD-ROM formatını kullanıyordu; bu da oyun geliştiricilerine PlayStation 1'in CD-ROM'una kıyasla çok daha fazla depolama alanı sağladı ve daha büyük, daha detaylı oyun dünyalarının önünü açtı. Aynı sürücü sayesinde konsol, eski PlayStation CD'lerini de sorunsuzca okuyabiliyordu.

Analog basınç hassasiyetiyle gelen DualShock 2 kontrolcüsü. (Fotoğraf: Evan-Amos, Kamu Malı, Wikimedia Commons)

Türkiye'de PlayStation 2 Dönemi

2000'lerin başında Türkiye'de ev bilgisayarı hâlâ oyunculuğun ana damarıydı; PC üzerinde CS 1.6 ya da Warcraft III oynamak çok daha yaygındı. Bu ortamda PS2, birçok aile için "lüks" bir eşya olarak algılanıyordu — doğum günü hediyesi ya da bayram armağanı olarak beklenen, hemen herkesin evine giremeyen bir cihazdı. Teknoloji marketlerinin ve yeni açılan AVM'lerin elektronik reyonlarındaki vitrinlerde sergilenen PS2'ler, birçok çocuk ve genç için "keşke bende olsa" duygusunun sembolü hâline geldi.

Konsolun pahalılığı, Türkiye'de kendine özgü bir yan kültür doğurdu: modchip takılı cihazlar ve CD-R/DVD-R'a kopyalanmış korsan oyunlar, dönemin bilgisayar/elektronik pazarlarında neredeyse standart bir uygulamaydı. Bu sayede birçok kullanıcı için PS2'ye sahip olmanın maliyeti, orijinal oyun kütüphanesi biriktirmekten çok daha düşüktü. Aynı dönemde, özellikle mahalle aralarındaki "PlayStation salonları" ya da internet kafelerin bir köşesine kurulan TV-konsol setleri, saatlik ücret karşılığında oyun oynanabilen sosyal buluşma noktaları oldu; birçok Türk oyuncu için ilk PS2 deneyimi evde değil, böyle bir mekânda gerçekleşti.

Efsane Oyunlar ve Kültürel Etkisi

PS2'nin kütüphanesi, video oyunu tarihinin dönüm noktası sayılan yapımlarla doluydu: Grand Theft Auto: San Andreas, God of War, Shadow of the Colossus, Gran Turismo 3 ve 4, Final Fantasy X bunların yalnızca birkaçıydı. Türkiye özelinde GTA: San Andreas'ın etkisi ayrı bir kategoride değerlendirilmeyi hak ediyor. Açık dünya özgürlüğü, hikâye derinliği ve o dönem için devasa sayılan haritası, oyunu neredeyse her PS2 sahibinin evinde bulunan bir "must-have" hâline getirdi; oyunun replikleri, karakterleri ve şehirleri (Los Santos, San Fierro, Las Venturas) bir kuşağın ortak referans noktası oldu.

155 Milyonluk Rekor: PS2'nin Mirası

Sony, PS2'nin satışlarını 2012 itibarıyla yaklaşık 155 milyon adet olarak açıklamıştı; sonraki yıllarda paylaşılan tarihçe özetlerinde bu rakamın 160 milyona yaklaştığı belirtiliyor. Bu sayı, PS2'yi bugün hâlâ tarihin en çok satan tek video oyunu konsolu yapıyor. Konsolun mirası yalnızca satış rakamlarında değil, DVD'yi eve taşıyarak dijital eğlence alışkanlıklarını değiştirmesinde de yaşıyor.

Daha sonraki yıllarda satışa sunulan ince (slim) PlayStation 2 modeli. (Fotoğraf: Evan-Amos, Kamu Malı, Wikimedia Commons)