Delikli Karttan Buluta: Harici Bellek Teknolojisinin 130 Yıllık Yolculuğu
↑↓ ile gezin
Delikli Kart: Bilgisayarların İlk Hafızası (1890'lar–1970'ler)
Hikâye aslında bilgisayardan önce başlıyor: 1890 ABD nüfus sayımında Herman Hollerith'in delikli kartları veriyi mekanik olarak işlemeyi mümkün kıldı. IBM'in standartlaştırdığı 80 sütunluk kart, 1970'lere kadar mainframe'lere hem program hem veri yüklemenin ana yoluydu — bir kartta sadece birkaç yüz bayt bilgi taşınıyordu. Fotoğraf: Harke, CC BY-SA, Wikimedia Commons.
Manyetik Teyp: İlk Gerçek 'Yedekleme' Ortamı (1950'ler)
1950'lerde manyetik teyp bobinleri, delikli kartlara göre devrim niteliğinde bir sıçramaydı: aynı hacimde çok daha fazla veri, üstelik yeniden yazılabilir bir ortamda saklanabiliyordu. Kurumsal bilgi işlem merkezlerinin duvarları boyunca dizilen dönen teyp üniteleri, uzun yıllar boyunca hem arşivlemenin hem veri taşımanın simgesi oldu. Fotoğraf: Mark Greenia, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.
8 İnç Disket: Taşınabilir Depolamanın Doğuşu (1971)
IBM mühendisi Alan Shugart'ın ekibi 1971'de ilk 8 inçlik disketi tanıttığında amaç aslında mainframe'lere mikrokod yüklemekti; ama disket kısa sürede kurumlar arasında veri taşımanın standart yolu hâline geldi. İlk sürümü yalnızca 80 KB civarında veri tutuyordu — bugünün ölçeğiyle kıyaslanamayacak kadar küçük, ama döneminde çığır açan bir kapasiteydi. Fotoğraf: Cromemco, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.
5,25 İnç Disket: Ev Bilgisayarlarının Standardı (1976)
Shugart Associates'in 1976'da tanıttığı 5,25 inçlik disket, Apple II ve Commodore 64 gibi ilk ev bilgisayarlarıyla birlikte milyonlarca eve girdi. Esnek plastik gövdesi yüzünden 'floppy' (gevşek) adını taşıyan bu format, 1980'lerin PC dünyasında yazılım dağıtımının ve kişisel veri saklamanın ana aracıydı; kapasitesi zamanla 360 KB'den 1,2 MB'a kadar yükseldi. Fotoğraf: Qurren, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.
3,5 İnç Disket: Sert Kabuk, Uzun Ömür (1984)
Sony'nin öncülük ettiği 3,5 inçlik disket, sert plastik gövdesi ve kaydırmalı metal kapağıyla öncekilerden çok daha dayanıklıydı; Macintosh'un 1984'teki tanıtımıyla birlikte ana akıma taşındı. 1,44 MB'lık standart kapasitesiyle 1990'ların sonuna kadar okullarda, ofislerde ve evlerde 'disket' denince akla gelen tek format oldu — bugün hâlâ birçok programın 'kaydet' simgesi bu diskettir. Fotoğraf: Iswoar, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.
CD-ROM ve DVD: Optik Depolama Çağı (1985–1995)
1985'te standartlaşan CD-ROM, disketin yüz katı kapasiteyle (yaklaşık 650 MB) yazılım ve oyun dağıtımını kökten değiştirdi; 1995'te gelen DVD ise bu rakamı gigabaytlara taşıyıp filmleri ve büyük oyunları tek diske sığdırdı. Yazılabilir CD-R/DVD-R sürücülerin ucuzlamasıyla birlikte 2000'lerin başında herkes kendi 'yedekleme' diskini yakabilir hâle geldi. Fotoğraf: Asanagi, CC0 (Kamu Malı), Wikimedia Commons.
USB Flash Bellek: Cebe Sığan Terabaytlar (2000)
2000 yılında piyasaya çıkan ilk USB flash bellekler sadece 8 MB kapasiteyle geldi, ama hareketli parça içermeyen katı hâl (solid-state) yapısı ve anahtarlık boyutundaki gövdesiyle disket ve CD'nin yerini hızla aldı. Bugün aynı boyuttaki bir bellek yüzlerce gigabayt taşıyabiliyor — 25 yılda kapasitede on binlerce kat artış anlamına geliyor. Fotoğraf: Dori, Kamu Malı, Wikimedia Commons.
Harici SSD: Hız Artık Kapasite Kadar Önemli (2010'lar)
2010'lardan itibaren yaygınlaşan harici SSD'ler, USB belleklerin taşınabilirliğini sabit disklerin kapasitesiyle birleştirdi; hareketli parça olmadığı için düşüş/darbe riskine karşı da çok daha dayanıklı. USB 3.0/3.1 ve daha sonra Thunderbolt bağlantılarıyla saniyede gigabaytlarca veri aktarımı mümkün hâle geldi — video editörleri ve fotoğrafçılar için harici depolamanın yeni standardı bu oldu. Fotoğraf: Sayeen, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.
Bulut Depolama: Bellek Artık Cepte Değil, Veri Merkezinde
Günümüzde 'harici bellek' kavramı fiziksel bir nesneden çok, internete bağlı bir veri merkezine dönüştü. Google Drive, iCloud ve OneDrive gibi bulut servisleri, dünyanın dört bir yanındaki sunucu odalarında dosyalarımızı saklayıp herhangi bir cihazdan erişilebilir kılıyor. Delikli karttan bu yana geçen yüz otuz küsur yılın vardığı nokta: artık depolamayı taşımıyoruz, ona sadece bağlanıyoruz. Fotoğraf: Carl Lender, CC BY 2.0, Wikimedia Commons.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yaz.
Reklam
